Położony w, pięknej krajobrazowo, dolinie Nidy Pińczów, był na przestrzeni lat areną licznych wydarzeń, które zaznaczyły się wyraźnie w dziejach chrześcijaństwa w Polsce a nadto i zakonu.

Prawa miejskie otrzymał w 1428 r. i jak wiele podobnych mu miejscowości stopniowo rozwijał się lub przeżywał chwile upadku. Najbardziej znaczący dla miasta był wiek XVI - czas wielkich zmian społecznych, które znalazły swój oddźwięk na niwie religijnej. Pierwsi polscy protestanci, którzy znaleźli tu swoje schronienie podjęli ożywioną działalność nie tylko w wymiarze duszpasterskim, ale również i na płaszczyźnie edukacji. W roku 1551 powołano do istnienia gimnazjum protestanckie, które z czasem zyskało ogromną renomę. Osoby z nim związane przyczyniły się do przetłumaczenia Biblii, która z racji miejsca wydania nazywana jest Biblią Brzeską. Jak ważnym jest to dzieło dla kultury polskiej niech potwierdzą słowa z karty tytułowej: Biblia święta, tho iest, Księgi Starego y Nowego Zakonu, właśnie z Żydowskiego Greckiego y Łacińskiego, nowo na Polski ięzyk, z pilnością y wiernie wyłożone.

Pod koniec XVI wieku nowi właściciele tych ziem – Myszkowscy, lokowali w pobliżu Pińczowa miejscowość Mirów. To właśnie na zaproszenie Zygmunta Myszkowskiego, przybyli tu w 1605 roku reformaci, aby osiedlić się przy zbudowanej dla nich prowizorycznej drewnianej kaplicy. Niestety w krótkim czasie mirowscy reformaci musieli klasztor i Polskę opuścić. Ponowne osiedlenie zakonników franciszkańskich nastąpiło w roku 1683. Rozpoczęto wówczas budowę klasztoru, który ukończony został w 1706 roku; równolegle trwały prace wykończeniowe przy kościele (fundowanym około 1619 r.) i jego wystroju.

Działalność duszpasterska zakonników była ściśle powiązana z kontemplacyjnym stylem życia. Wypracowany u zarania ich pobytu schemat wspólnej modlitwy z ludem przetrwał, w niemal niezmienionej formie, do końca XIX wieku. Podstawowe modlitwy ku czci Maryi czczonej w jej obrazie będącym kopią wizerunku Salus Populi Romani z rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore, z domalowanymi postaciami świętych Wojciecha i Stanisława, rozszerzono o nabożeństwa właściwe duchowości franciszkańskiej.

W czasach zaborów zakonnicy utrzymali wysoki poziom życia duchowego i nadal wypełniali swe pierwotne obowiązki; wielokrotnie byli proszeni o pomoc w bliższej lub dalszej okolicy a po wygnaniu paulinów w 1819 roku, przejęli duszpasterstwo parafialne dla całego miasta. Po upadku Powstania Styczniowego pińczowscy reformaci otrzymali zakaz wychodzenia poza klasztoru — utworzono tzw. klasztor etatowy. Jeszcze za życia ostatniego reformata – o. Innocenty Boniszewskiego, który zmarł w roku 1910, zabudowania klasztorne przejęto na szpital. Rektorem kościoła ustanowiony został ks. Karol Wójcik, który żył jeszcze, kiedy w 1928 roku franciszkanie wrócili do swojej fundacji. Stopniowo podejmowano coraz bardziej angażujące obowiązki duszpasterskie powracając, według możliwości, do zwyczajowej pomocy okolicznemu duchowieństwu.

W latach II wojny światowej klasztor był siedzibą Rady Głównej Opiekuńczej, przez co mieszkający w nim zakonnicy unikali rewizji ze strony okupanta, a tym samym mogli udzielać schronienia członkom ruchu oporu lub innym zagrożonym restrykcjami osobom.

Czasy najnowsze charakteryzują się przede wszystkim propagowaniem kultu Matki Bożej Mirowskiej, który zakonnicy propagują podczas rekolekcji i misji ludowych tak w okolicy jak i w innych regionach kraju . Wieloletnie starania zostały uwieńczone uroczystością koronacyjną w dniu 14 czerwca 1992 r. Po dziś dzień, jak przed wiekami, wierni swej Niebieskiej Opiekunce przedstawiają uwielbienia, dziękczynienia i prośby: „Matko Boża Mirowska, spojrzyj na swój naród, króluj nad nami wśród burz i nocy i dla dzieci swych bądź Matką. Pod swą obronę weź kraj nasz cały i daj nam byt spokojny, Matko Boża Mirowska, módl się za nami.”

Wskutek zmian społecznych i politycznych w naszej Ojczyźnie pojawiły się możliwości uczczenia pamięci tych, którzy za jej wolność złożyli w ofierze swe życie. W jednej z kaplic, znajdującej się nieopodal kruchty kościoła, urządzono w 1995 r. miejsce pamięci Polaków zamęczonych na Golgocie Wschodu. Uroczystości poświęcenia przewodniczył ks. Zdzisław Peszkowski, kapelan Rodzin Katyńskich.

Rok 2009 w Zakonie Braci Mniejszych był czasem jubileuszu 800-lecia zatwierdzenia Reguły, którą Franciszek z Asyżu i jego pierwsi towarzysze przedstawili w prostych słowach papieżowi Innocentemu III. To wydarzenie stało się inspiracją dla osób osadzonych w zakładzie karnym w Pińczowie do wykonania reprodukcji najbardziej znanych malowideł związanych z Biedaczyną z Asyżu. Zostały one wyeksponowane w galerii w odnowionej części korytarza klasztornego.

Dzięki wydatnej pomocy osób należących do Towarzystwa Przyjaciół Ponidzia, odnowiono relikwiarz św. Prospera, który jest jednym z patronów miasta. Uroczystości poświęcenia i procesji ulicami miasta, w dniu 3 października 2009 r., przewodniczył bp Kazimierz Ryczan, ordynariusz diecezji kieleckiej.

Zapraszam do odwiedzenia naszego klasztoru i sanktuarium!

Eryk Hoppe OFM — możliwość spotkania